Oftalmolojide Yapay Zeka


Okuma:11

Yapay zeka (AI), oftalmolojide tanı, tarama, risk öngörüsü ve tedavi planlamasını kökten dönüştürmekte; özellikle diyabetik retinopati, glokom ve yaşa bağlı makula dejenerasyonu (YBMD) gibi görme tehdit eden hastalıklarda erken tanı, erişilebilirlik ve klinik verimliliği önemli ölçüde artırmaktadır. Yapay zeka yalnızca destekleyici bir araç değil, bazı durumlarda tamamen otonom tanı koyabilen bir sistem haline gelmektedir.

Sistemler şöyle çalışmaktadır; Retinal Görüntüleme --- Yapay Zekâ Analizi --- Erken Hastalık Tespiti --- Risk Sınıflandırması --- Otonom Tarama --- Klinik Karar Desteği --- Daha Erken Tedavi --- Daha Az Görme Kaybı --- Daha Geniş Erişim

Başlıca Yapay Zeka Araçları ve Bulguları

1. LumineticsCore

(FDA onaylı, otonom AI – Diyabetik Retinopati)

Ana bulgu:

• Uzman hekime gerek kalmadan diyabetik retinopati tanısı koyabilen ilk FDA onaylı AI sistemi

Öne çıkan noktalar:

• Fundus fotoğraflarını derin öğrenme ile analiz eder
• Sonuçları anında verir
• Birinci basamak sağlık merkezlerinde kullanılabilir

Önemi:

• Tarama kapasitesini genişletir
• Körlük riskini erken aşamada azaltır
• Oftalmolog ihtiyacını tarama aşamasında azaltır

 

2. Google DeepMind (Verily / ARDA)

(Retinal hastalıklar için uzman seviyesinde doğruluk)

Ana bulgu:

• Diyabetik retinopati ve YBMD’yi belirti ortaya çıkmadan önce saptayabilir

Öne çıkan noktalar:

• Binlerce retinal görüntüyle eğitilmiş derin sinir ağları
• Risk tabakalaşmasını sağlar

Önemi:

• Erken müdahale ile görme kaybını önleme potansiyeli
• Oftalmologların tanısal iş yükünü azaltma

 

3. RetinaLyze

(AI destekli tarama ve karar destek sistemi)

Ana bulgu:

• DR, glokom ve YBMD’yi gerçek zamanlı tarayabilir

Öne çıkan noktalar:

• Tele-tıp sistemlerine entegre çalışabilir
• Elektronik sağlık kayıtlarıyla uyumludur

Makaledeki anlamı:

• Uzman erişimi kısıtlı bölgelerde tanı oranlarını artırır
• Maliyet etkinliği yükseltir

 

4. EyeArt

(Otonom DR tespiti – FDA onaylı)

Ana bulgu:

• Tek hasta ziyaretinde tanı koyabilir

Öne çıkan noktalar:

• Yüksek duyarlılık ve özgüllük
• Yanlış negatifleri azaltır

Önemi:

• Tanı gecikmelerini ortadan kaldırır
• Birinci basamakta oftalmolojik taramayı mümkün kılar

 

5. ZEISS VISUHEALTH AI

(Entegre görüntüleme + AI)

Ana bulgu:

• Diyabetik retinopatiyi derecelendirerek klinik kararları destekler

Öne çıkan noktalar:

• Taşınabilir retinal kameralarla çalışır
• “Referable / non-referable” (Yönlendirilebilir / yönlendirilemez) ayrımı yapar

Önemi:

• Toplum taramaları ve kırsal alanlar için uygundur
• Objektif değerlendirme sunar

 

Yapay Zekanın Oftalmolojide Güncel Kullanım Alanları

1. Hastalık Tespiti

• Diyabetik retinopati: Otonom AI taramaları
• Glokom: Optik sinir hasarı ve progresyon takibi
• YBMD: Klinik semptomlardan önce saptama

2. Prediktif Analiz

• Hastalık progresyonunun öngörülmesi
• Yüksek riskli hastaların erken belirlenmesi
• Veri temelli tedavi kararları

3. Kişiselleştirilmiş Tedavi

• Hastaya özgü tedavi planları
• Cerrahi ve lazer sonuçlarının öngörülmesi
• Yeni ilaç geliştirme süreçlerinin hızlanması

 

[Kaynaklar: 1- https://ophthalmologybreakingnews.com/top-artificial-intelligence-tools-transforming-eye-health  2- https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-permits-marketing-artificial-intelligence-based-device-detect-certain-diabetes-related-eye  3- https://retinalphysician.com/issues/2022/novemberdecember/artificial-intelligence-for-the-screening-of-diabetic-retinopathy/  4- https://evidence.nihr.ac.uk/alert/artificial-intelligence-predicts-development-of-wet-amd/  5- https://deepmind.google/discover/blog/using-ai-to-predict-retinal-disease-progression/  6- https://www.retinalyze.com/about-us  7- https://www.eyenuk.com/en/products/eyeart/  8- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8836386/

 

Not: Katkılarından dolayı Dr. Mehmet ÇITIRIK’a teşekkür ederiz.

 

Web sitesindeki bu bilgiyi, sunu ve yayınlarınızda aşağıdaki şekilde kaynak göstererek kullanabilirsiniz.

 

(Çıtırık M, Teke MY. Oftalmolojide Yapay zeka. http://www.retinaclub.com/ Son Güncellenme Tarihi 01/03/2026).