Oftalmolojide Yapay Zeka: Görüntüleme Analizinden Klinik Karar Desteğine-1
Okuma:31
Yapay zeka (Artificial Intelligence – AI), sağlık hizmetlerinde giderek daha görünür hale gelirken, oftalmoloji bu dönüşümün en hızlı yaşandığı alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Bugün AI destekli sistemler yalnızca randevu yönetimi, klinik dokümantasyon veya sigorta süreçleri gibi idari alanlarda değil; tanı, takip ve tedavi kararlarını destekleyen klinik uygulamalarda da kullanılmaya başlanmıştır.
Bu dönüşümün en belirgin olduğu alan ise oftalmik görüntüleme analizidir. Retina hastalıkları, glokom, makula patolojileri ve vasküler değişikliklerin değerlendirilmesinde kullanılan OCT, OCT-A, fundus fotoğrafı, görme alanı testleri ve korneal topografi gibi yöntemler büyük miktarda veri üretmektedir. Yapay zeka algoritmaları bu verileri hızlı, sistematik ve nicel olarak analiz ederek hekimlere önemli bir karar destek aracı sunmaktadır.
OCT Analizinde Yapay Zeka Destekli Karar Sistemleri
OCT, günümüzde retina ve glokom pratiğinin vazgeçilmez görüntüleme yöntemlerinden biridir. Ancak özellikle yoğun kliniklerde çok sayıda kesitin ayrıntılı şekilde incelenmesi zaman alıcı olabilir. AI destekli OCT analiz sistemleri bu noktada klinik iş akışını hızlandırma ve patolojik bulguların daha sistematik değerlendirilmesini sağlama potansiyeline sahiptir.
Bu alandaki örneklerden biri Altris AI Decision Support platformudur. Sistem, farklı OCT cihazlarından gelen görüntüleri analiz edebilmekte ve öncelikle nonpatolojik taramaları ayırarak hekimin dikkatini olası patolojik görüntülere yönlendirmektedir. Ardından 70’ten fazla retina patolojisi ve biyobelirteç açısından değerlendirme yapabilmektedir.
Bu kapsamda coğrafik atrofi, diyabetik retinopati, drusen, tapetoretinal dejenerasyon ve maküler telenjiektazi tip 2 gibi durumların saptanmasına yardımcı olabilmektedir. Bu yaklaşım, yalnızca belirli bir hastalığı doğrulamaya değil, görüntüde bulunabilecek farklı patolojik ipuçlarını geniş bir çerçevede değerlendirmeye yöneliktir.
Glokomda Erken Risk Değerlendirmesi
Yapay zekanın dikkat çekici kullanım alanlarından biri de glokomdur. Glokomda erken yapısal hasarın saptanması, görme alanı kaybı ortaya çıkmadan önce tedavi stratejisinin belirlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Altris AI’ın glokom erken risk değerlendirme modülü, ganglion hücre kompleksi ve optik disk analizlerini bir arada değerlendirerek yapısal hasara ilişkin bir risk profili oluşturmayı hedeflemektedir. Makula cup-to-disc oranı, disk ve cup alanı, hacmi ve derinliği gibi parametrelerin analiziyle optik disk hasarına yönelik nicel bir şiddet skoru üretilebilmektedir.
Bu tür sistemler, özellikle şüpheli glokom olgularında, progresyon takibinde ve yoğun kliniklerde önceliklendirme yapılmasında yardımcı olabilir. Bununla birlikte nihai kararın klinik muayene, göz içi basıncı, pakimetri, görme alanı ve hasta risk faktörleri ile birlikte verilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Multimodal Görüntüleme ve AI: GenA Eye Örneği
Oftalmolojide AI uygulamaları yalnızca OCT ile sınırlı değildir. GenA Eye gibi sistemler, görme alanı testleri, retinal fotoğraflar, optik sinir OCT görüntüleri ve korneal topografi gibi farklı veri kaynaklarını analiz etmeyi hedeflemektedir.
Bu yaklaşım, gelecekte oftalmolojik değerlendirmenin daha bütüncül hale gelmesine katkı sağlayabilir. Örneğin bir hastanın optik sinir OCT bulguları, görme alanı testleri ve retinal görüntüleri birlikte analiz edilerek daha tutarlı ve klinik açıdan anlamlı bir risk değerlendirmesi yapılabilir.
Multimodal AI sistemlerinin en önemli potansiyellerinden biri, hekime yalnızca tek bir görüntü üzerinden değil, hastaya ait farklı klinik verileri bir arada yorumlayan destekleyici bir bakış sunmasıdır.
[Kaynaklar 1- “AI Decision Support for OCT Analysis.” Altris AI; 2026. Press release. Available at: https://www.altris.ai/press-kit/ [Accessed May 17, 2026] 2. Canning JP. Of Imaging and Algorithms. Ophthalmology Management 2025; 29 (October): 9. 3. “Oculogyx Unveils Cutting-Edge AI Solutions for Eye Care Providers at Vision Expo East 2025.” Gen A Eye; 2025. Press release. Available at: https://www.oculogyx.ai/ [Accessed February 18, 2025] 4. “ZEISS Announces CE Mark for CIRRUS PathFinder AI Tool With Automated OCT Assessment.” ZEISS; 2025. Press release. Available at: https://pub-mediabox-storage.rxweb-prd.com/exhibitor/document/exh-e15cbe66-6925-47bb-a1a4-3eb10559579a/b7408dcc-b758-435d-af9e-61700e7b708e.pdf [Accessed August 21, 2025]
Not: Katkılarından dolayı Dr. Mehmet ÇITIRIK’a teşekkür ederiz.
Web sitesindeki bu bilgiyi, sunu ve yayınlarınızda aşağıdaki şekilde kaynak göstererek kullanabilirsiniz.
(Çıtırık M, Teke MY. Oftalmolojide Yapay Zeka: Görüntüleme Analizinden Klinik Karar Desteğine-1. http://www.retinaclub.com/ Son Güncellenme Tarihi 01/08/2026).
