Adölesan Stargardt Hastalığında İlk Başarılı Faz 3 Çalışma: Tinlarebant ile Retinal Atrofi İlerlemesinin Yavaşlatılması


Okuma:42

Tinlarebant, dölesan Stargardt hastalığı tip 1 (STGD1) hastalarında retinal atrofik lezyonların büyüme hızını istatistiksel olarak anlamlı ve klinik olarak anlamlı düzeyde yavaşlatmaktadır.

Tinlarebant ve DRAGON faz 3 çalışması sonuçlarına göre:

• STGD1 için ilk başarılı faz 3 pivotal çalışma gerçekleştirilmiştir.
• Ağızdan kullanılan (oral) bir ilacın, dejeneratif retina hastalığında ilk kez klinik olarak anlamlı bir etki gösterdiği kanıtlanmıştır.
• Tinlarebant, STGD1 için ilk potansiyel onaylı tedavi olma yolunda ilerlemektedir.

Hastalık ve Mekanizma

Stargardt Hastalığı (STGD1)

• Genetik, ilerleyici bir retinal hastalıktır.
• Çoğunlukla çocukluk veya ergenlikte başlar.
• Merkezi görme zamanla kaybolur.
• Hastalık ilerledikçe retinal atrofik lezyonlar genişler.

Tinlarebant’ın Etki Mekanizması

• Tinlarebant, serum Retinol Bağlayıcı Protein-4 (RBP4) düzeylerini düşürür.
• RBP4, retinolün (vitamin A) karaciğerden göze taşınmasındaki tek taşıyıcı proteindir.
• RBP4 azalınca:
  • Retina içinde toksik vitamin A türevleri (bisretinoidler) daha az oluşur.
  • Bu da retinal dejenerasyonun yavaşlamasına yol açar.

DRAGON Faz 3 Çalışmasının Tasarımı

Çalışma Özellikleri

• Süre: 24 ay
• Tasarım: Randomize (2:1), çift kör, plasebo kontrollü
• Katılımcılar: 104 adölesan hasta (12–20 yaş)
  • Tinlarebant: 69 hasta
  • Plasebo: 35 hasta
• Genetik koşul: En az 1 ABCA4 mutasyonu
• Görme düzeyi: BCVA ≥ 20/200

Birincil Sonlanım Noktası

• DDAF (Definitively Decreased Autofluorescence): Kesin retinal atrofi alanlarının yıllık büyüme hızı

İkincil Sonlanım Noktası: DAF = DDAF + QDAF; Toplam azalmış otofloresans alanı

Temel Bulgular

1. Birincil Etkinlik Sonucu

• Tinlarebant:
  • Retinal lezyon büyüme hızını %36 azalttı
  • Plaseboya kıyasla istatistiksel olarak anlamlı
  • p = 0.0033
  • Post-hoc analiz: Etki tutarlılığı p < 0.0001

2. Karşı Göz (Fellow Eye) Etkisi

• Lezyon büyümesi:
  • %33.6 azalma
  • p = 0.041

3. İkincil Sonlanım Noktaları (DAF)

• Çalışma gözü: %33.7 azalma (p = 0.027)
• Karşı göz: %32.7 azalma (p = 0.017)

4. Biyobelirteç Etkisi

• 5 mg dozda: RBP4 düzeylerinde ~%80 azalma

5. Görme Keskinliği (BCVA)

• 24 ayda:
  • Her iki grupta da minimal değişim
  • Bu durum doğal hastalık seyriyle uyumlu ve beklenen bir sonuç olarak belirtilmiştir.

Güvenlilik Bulguları

• Tinlarebant genel olarak iyi tolere edilmiştir.
• En sık görülen oküler yan etkiler:
  • Ksantopsi (sarı görme)
  • Karanlığa adaptasyon gecikmesi
• Çoğu: Hafif ve Geçici
• En sık non-oküler yan etki: Baş ağrısı
• Ciddi güvenlik sinyali bildirilmemiştir.

Klinik Anlamı

• Görme keskinliği kısa vadede değişmese bile:
  • Lezyon büyümesinin yavaşlatılması,
    hastaların okuma, yüz tanıma ve işlevsel görmeyi daha uzun süre koruması anlamına gelir.
• Tedavi edilmeyen hastalarda:
• Lezyonlar büyümeye devam eder
• Görme alanı ve görme keskinliği kaçınılmaz olarak bozulur

Düzenleyici ve Gelecek Adımlar

• Tinlarebant:
  • Breakthrough Therapy
  • Fast Track
  • Rare Pediatric Disease statülerine sahiptir (ABD).
• Yeni İlaç Başvurusu (NDA): 2026’nın ilk yarısında planlanmaktadır.

Sonuç: Tinlarebant, Stargardt hastalığında ilk kez faz 3 düzeyinde etkinliği kanıtlanmış, oral, hastalık ilerlemesini yavaşlatan bir tedavi adayıdır. Bu bulgular: STGD1 için tedavisiz dönemden tedavi çağına geçişin habercisi olarak sunulmaktadır.

[Kaynaklar 1- https://en.wikipedia.org/wiki/Tinlarebant 2- https://investors.belitebio.com/news-releases/news-release-details/new-hope-people-living-disease-once-deemed-untreatable-belite 3- https://europe.ophthalmologytimes.com/view/tinlarebant-phase-3-dragon-study-for-adolescent-stargardt-disease 4- https://www.ophthalmologytimes.com/view/belite-bio-releases-topline-results-from-phase-3-dragon-trial-of-tinlarebant-for-stgd1.]

Not: Katkılarından dolayı Dr. Mehmet ÇITIRIK’a teşekkür ederiz.

Web sitesindeki bu bilgiyi, sunu ve yayınlarınızda aşağıdaki şekilde kaynak göstererek kullanabilirsiniz.

(Çıtırık M, Teke MY. Adölesan Stargardt Hastalığında İlk Başarılı Faz 3 Çalışma: Tinlarebant ile Retinal Atrofi İlerlemesinin Yavaşlatılması. http://www.retinaclub.com/ Son Güncellenme Tarihi 01/02/2026).