İnsan Foveasında İkinci Bir Müller Glia Hücre Tipi Tanımlandı


Okuma:4

Kullanılan Yöntem: Çalışma, hacimsel elektron mikroskopisi (volume electron microscopy) ile mümkün olmuştur. Bu yöntem: “nanometre ölçeğinde OCT gibi” olarak tanımlamıştır.

Bu teknik sayesinde: 50 nm çözünürlükte, Tüm Müller hücreleri baştan sona (parsiyel değil), Üç boyutlu olarak yeniden yapılandırılabilmiştir.

Önceki yöntemler, Müller gliaların yalnızca kısmi görüntülerini sunabildiği için bu düzeyde bir hücresel organizasyon daha önce görülememiştir.

Ana Tez

İnsan foveasında, klasik Müller glialardan farklı, ikinci bir Müller glia hücre tipi bulunmaktadır ve prematür doğum, foveal gelişimi duraksatarak bu hücresel organizasyonun görünür hâle gelmesine katkı sağlamaktadır.

Bu bulgu:

• Foveanın hücresel mimarisinin yeniden düşünülmesini
• Prematüritenin etkilerinin ROP ile sınırlı olmadığını
• Foveal yapının yaşam boyu plastisiteye sahip olabileceğini
  göstermektedir.

Temel Bulgular (Key Findings)

Küçük ve Gelişimi Duraksamış Fovea

• Foveal çukur (foveal pit) küçük
• Foveal avasküler zon küçük
• Çukur içinde bol miktarda Müller glia bulunması

Çalışmaya göre:

• Normalde ganglion hücreleri, uzun bir gelişim sürecinde merkezden perifere göç eder.
• Prematüre doğum, bu süreci kesintiye uğratabilir.

• Bu durum: Maküler arrested development (gelişimi duraksamış makula) kavramı ile uyumludur.

Yeni Keşif: İkinci Müller Glia Hücre Tipi

En çarpıcı ve yeni bulgu budur. Klasik Müller Glia; ILM den ELM’ye (retinanın neredeyse tamamını kat eder)

Yeni Tanımlanan Hücreler: Inner Müller Cells olarak isimlendirlmektedir.

• ILM → OPL arasında uzanır
• Daha kısa (vertikal olarak “truncated”)
• Ancak:
  • Kon pediküllerini
  • Bipolar hücreleri
  • Ganglion hücrelerini
    sıkı biçimde sarar

Yani: “Foveanın tam merkezinde, Müller glia gibi görünen ama daha kısa uzanan ikinci bir hücre popülasyonu bulunmuştur.”

Bu Hücreler Neden Daha Önce Görülmedi?

• Bu hücrelerin:
  • Sadece prematüritede mi ortaya çıktığı
  • Yoksa her zaman var olup, şimdiye kadar fark edilmediği
    bilinmemektedir.

Araştırmacıların vurgusu: “Belki de hep oradaydı… ama onları görmek için hacimsel elektron mikroskopisi gerekiyordu.”

Ayrıca: Uygun koşullarda, Klinik görüntüleme yöntemleriyle gelecekte saptanabilecekleri öne sürülmektedir.

Prematürite ve Klinik Önemi

• Donörde prematüre retinopatisi (ROP) yoktur.
• Buna rağmen:
  • Foveal yapıda belirgin farklılıklar vardır.

Bu bulgu:

• Prematüritenin etkilerinin:
  • Sadece ROP ile sınırlı olmadığını
  • Geniş çaplı nörogelişimsel sonuçları olduğunu
    göstermektedir.

Araştırmacılar ayrıca:

• Düşük doğum ağırlığı
• İleri yaş retinal hastalıkları (ör. yaşa bağlı maküla dejenerasyonu)
  arasındaki olası bağlantılara dikkat çekmiştir.

Klinik ve Bilimsel Amaç

Araştırmacıların açık hedefi şudur: “Her gün foveayı görüntüleyen oftalmologları düşünmeye sevk etmek”

Bu yeni hücresel popülasyonun:

• Sağlıklı foveanın
• Hastalıklı foveanın
  nasıl yorumlanması gerektiğini değiştirebileceği vurgulanmaktadır.

Sonuç: İnsan foveası, sanılandan daha karmaşık bir glial organizasyona sahiptir ve prematürite, bu gizli hücresel mimariyi ortaya çıkaran doğal bir ‘pencere’ işlevi görebilir.

Bu bulgular: Retina biyolojisi, Foveal gelişim ve Klinik görüntüleme yorumları için yeni bir düşünce çerçevesi sunmaktadır.

[Kaynaklar 1- Curcio CA. Unusual morphology of foveal Müller glia in an adult human born preterm. Presented at: FLORetina 2025–International Congress on OCT and OCT Angiography (ICOOR); December 4-7, 2025; Florence, Italy. 2- https://europe.ophthalmologytimes.com/view/floretina-2025-a-second-m-ller-glial-cell-type-in-the-human-fovea 3- https://www.frontiersin.org/journals/cellular-neuroscience/articles/10.3389/fncel.2024.1409405/full.]

Not: Katkılarından dolayı Dr. Mehmet ÇITIRIK’a teşekkür ederiz.

Web sitesindeki bu bilgiyi, sunu ve yayınlarınızda aşağıdaki şekilde kaynak göstererek kullanabilirsiniz.

(Çıtırık M, Teke MY. İnsan Foveasında İkinci Bir Müller Glia Hücre Tipi Tanımlandı. http://www.retinaclub.com/ Son Güncellenme Tarihi 01/03/2026).