Coğrafik Atrofi Tedavisinde FAS Yolu İnhibisyonu
Okuma:17
ONL Therapeutics, Xelafaslatid'in Coğrafik Atrofi (GA) Tedavisindeki Etkinliğini İnceleyen Faz 2 GALAXY Denemesine başladı.
ONL Therapeutics tarafından yürütülen GALAXY denemesi, Xelafaslatid (eski adıyla ONL1204) adlı araştırma aşamasındaki Fas yolu inhibitörünü, kuru tip yaşa bağlı makülea dejenerasyonu (YBMD) kaynaklı coğrafik atrofi (GA) tedavisinde değerlendirmek amacıyla başlatılmıştır. Avrupa'da denemeye dahil edilen ilk hasta, İsviçre'deki bir klinik merkezde randomize edilmiştir. Bu, denemenin Avrupa’daki hasta alımının başladığını ve küresel, çok merkezli bir çalışma olarak planlanan bu denemenin başlangıcını işaret etmektedir.
Denemenin Amacı ve Tasarımı
GALAXY (NCT06659445) denemesi, Xelafaslatid'in intravitreal enjeksiyon yoluyla 12 hafta veya 24 hafta aralıklarla uygulanacağı, randomize, çift kör, sham kontrol gruplu bir faz 2 çalışmasıdır. Çalışmanın birincil amacı, GA lezyonlarının büyüme hızını, 48 hafta sonunda fundus otofluoresansı, sham tedavisi ile karşılaştırmaktır. Tedavi etkilerinin sürekliliğini değerlendirmek için 72 hafta süresince izlem yapılması planlanmıştır.
Yaklaşık 324 GA hastasının çalışmaya dahil edilmesi planlanmıştır. ABD merkezli sitelerde, aktif bir referans grubu bulunurken, diğer merkezlerde sham tedavisi kontrol grubunda devam edilmektedir. Çalışmanın hedefi, Fas sinyal yolunun modülasyonu yoluyla retinal hücre apoptozunun engellenmesi ve bu mekanizmanın GA progresyonunu yavaşlatma potansiyeli olup olmadığını değerlendirmektir.
Tedavi Yaklaşımı ve Klinik Bağlam
Coğrafik atrofi, retina pigment epitelinin, fotoreseptörlerin ve makülada yer alan koryokapillarisin ilerleyici dejenerasyonu ile karakterize ileri bir YBMD formudur. Bu hastalık, kalıcı merkez görme kaybına yol açar ve genellikle okuma ve araç kullanma gibi günlük aktiviteleri etkiler.
2023'te, ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), GA tedavisinde ilk onaylı tedavi olan pegcetacoplan'ı (kompleman C3 inhibitörü) onayladı. Ayrıca, aynı yıl içinde kompleman C5 inhibitörü olan avacincaptad pegol da onaylanarak tedavi seçeneklerini genişletmiştir. Ancak, onaylanan tedaviler genellikle sıklıkla intravitreal enjeksiyonlar gerektirir ve görme iyileşmesi sağlamaktan ziyade lezyon büyümesini yavaşlatır.
Xelafaslatid'in Mekanizması ve Gelişim Süreci
Xelafaslatid, retina dejenerasyonunda apoptoz ve inflamasyon sinyalleşmesinde rol oynayan Fas reseptör sinyal yolunu inhibe eden küçük moleküllü bir tedavidir. Fas aktivasyonunun engellenmesiyle, retina hücre ölümünün önlenmesi ve fotoreseptörler ile diğer önemli retina yapılarının korunması hedeflenmektedir.
Bu ilaç, GA dışında retina dekolmanı ve glokom gibi hastalıklarla ilgili çalışmalarda da değerlendirilmiştir ve makula-off retina dekolmanı tedavisi için ABD FDA tarafından yetim ilaç statüsü almıştır.
Denemenin Önemi ve Kalan Sorular
Xelafaslatid’in Fas yolunun inhibe edilmesi yoluyla GA ilerlemesinin klinik olarak anlamlı bir şekilde yavaşlatılıp yavaşlatılamayacağı, henüz net değildir. GA tedavilerinde daha önceki deneyimler, lezyon büyümesindeki azalmaların her zaman görsel fonksiyon iyileşmesi ile örtüşmediğini göstermiştir.
GALAXY denemesi, Xelafaslatid’in biyolojik etkinliği ve dozaj stratejileri hakkında önemli ara dönem kanıtları sunacaktır. Eğer çalışma, lezyon büyümesini anlamlı şekilde yavaşlatmayı ve kabul edilebilir bir güvenlik profili sağlamayı başarırsa, bu aşama 3 geliştirilmesine geçişi haklı çıkarabilir.
[Kaynaklar 1- ClinicalTrials.gov. A Study to Evaluate the Efficacy and Safety of ONL1204 in Patients With Geographic Atrophy Associated With AMD (GALAXY). Updated 2025. https://clinicaltrials.gov/study/NCT06659445 2- ONL Therapeutics. ONL Therapeutics Announces Randomization of First Patient in Global Phase 2 GALAXY Trial of Xelafaslatide (ONL1204). October 28, 2025. https://onltherapeutics.com/2025/10/28/onl-therapeutics-announces-randomization-of-first-patient-in-global-phase-2-galaxy-trial-of-xelafaslatide-onl1204-in-patients-with-geographic-atrophy-ga-associated-with-dry-amd/ 3- ONL Therapeutics. Phase 1b Study Results of Xelafaslatide in Geographic Atrophy. 2025. https://onltherapeutics.com/wp-content/uploads/2025/12/ONL-PR-2025.1209-GAPh1-Pub.pdf 4- https://europe.ophthalmologytimes.com/view/onl-therapeutics-randomises-first-european-patient-in-phase-2-ga-trial-of-xelafaslatide 5- Heier JS, Lad EM, Holz FG, et al. Pegcetacoplan for the treatment of geographic atrophy secondary to age-related macular degeneration (OAKS and DERBY): two multicentre, randomised, double-masked, sham-controlled, phase 3 trials. Lancet. 2023;402(10411):1434-1448. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(23)01520-9]
Not: Katkılarından dolayı Dr. Mehmet ÇITIRIK’a teşekkür ederiz.
Web sitesindeki bu bilgiyi, sunu ve yayınlarınızda aşağıdaki şekilde kaynak göstererek kullanabilirsiniz.
(Çıtırık M, Teke MY. Coğrafik Atrofi Tedavisinde FAS Yolu İnhibisyonu. http://www.retinaclub.com/ Son Güncellenme Tarihi 01/06/2026).
