Tiroid Göz Hastalığında Orbital ve Retinal Mikrovasküler Değişiklikler
Okuma:14
Yeni bir çalışma, tiroid göz hastalığı (TED) olan hastalarda orbital yapısal değişikliklerle retinal mikrovasküler değişiklikler arasındaki ilişkiyi araştırdı. Çalışma, derin kapiller pleksus (DCP) damar yoğunluğundaki (VD) değişikliklerin hastalık aktivitesini ve orbital yapısal tutulumunu yansıttığını bildirdi.
TED, farklı klinik sunumları olan heterojen bir hastalıktır ve önemli deformasyonlara yol açabilir. Orbital ve periorbital yumuşak dokuyu etkileyen hastalık, göz kapağında eritem ve ödem, konjonktival hiperemi, proptoz ve diplopi gibi bulgularla kendini gösterir. Şiddetli vakalarda, kompresif optik nöropati nedeniyle görme kaybı ve körlük görülebilir; bu durum, hastaların yaklaşık %3'ünde ortaya çıkar.
TED Çalışması Metodolojisi
Araştırmacılar, TED'li hastalarda orbital yapısal değişiklikler ile retinal mikrovasküler değişiklikler arasındaki ilişkiyi incelemek için kesitsel bir çalışma yapmıştır. Aynı zamanda retinal damar yoğunluğu (VD), ekstraoküler kas kalınlığı ve orbital yağ kalınlığının hastalık aktivitesini yansıtan objektif inflamasyon belirteçleri olarak kullanılabileceği klinik, biyokimyasal ve görüntüleme prediktörlerini de belirlemeye çalışmışlardır.
Çalışmaya katılan 38 hasta (76 göz), kapsamlı bir oftalmolojik değerlendirme, Klinik Aktivite Skoru (CAS) değerlendirmesi, ayrıntılı tıbbi geçmiş ve optik koherans tomografi anjiyografi (OCTA) testi ile derin kapiller pleksus (DCP) ve yüzeyel kapiller pleksus (SCP) damar yoğunlukları belirlenmiştir. Ek olarak, manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile eksoftalmos, ekstraoküler kas ve orbital yağ kalınlıkları ölçülmüştür. Tiroid hormon düzeyleri, tirotropin reseptör antikorları (TRAb) ve anti-tiroid peroksidaz antikorları (anti-TPO) ölçülmüş, ayrıca lipid profili yapılmıştır.
Hastalar, aktif veya inaktif TED olarak iki gruba ayrılmıştır.
TED Hastalarındaki Bulgular
Aktif TED hastalarında (CAS değeri 3 veya daha yüksek olan) TRAb düzeylerinin anlamlı derecede yüksek olduğu (P < 0.001) rapor edilmiştir. Ancak anti-TPO düzeyleri, aktif ve inaktif gruplar arasında farklılık göstermemiştir.
Aktif gözlerde, tüm görüntüde (P = 0.013), parafovea (P = 0.012) ve perifovea (P = 0.009) alanlarında DCP damar yoğunluğunun anlamlı derecede daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Ancak SCP veya foveal avasküler bölgede fark bulunmamıştır.
Lineer karışık model regresyon analizleri, önceki glukokortikoid tedavi dikkate alındığında, yüksek CAS değerlerinin bağımsız prediktörlerinin yüksek trigliserit düzeyleri, daha büyük medial rektus kalınlığı ve tüm görüntü DCP damar yoğunluğu olduğunu göstermiştir (R2 = 42, P < 0.001). Yaş ve cinsiyet dikkate alındığında ise CAS değeri, parafovea DCP damar yoğunluğu için anlamlı bir pozitif prediktör olarak kalmıştır (R2 = 0.22, P < 0.001).
Sonuçlar
Bu bulgular, TED hastalarında mikrovasküler bozulma ve bunun potansiyel ilişkisini ortaya koymaktadır. Özellikle DCP metrikleri, orbital inflamasyon ve yapısal yeniden şekillenmenin hassas, noninvaziv bir biyomarkörü olarak hizmet edebilir. OCTA’yı orbital görüntüleme ve metabolik profille birleştirmek, hastalık aktivitesi tanısı, TED izlenmesi ve potansiyel kişiselleştirilmiş tedavi stratejileri için faydalı olabilir.
Sonuç olarak, retinal mikrovasküler değişikliklerin, TED hastalık aktivitesini ve orbital yapısal değişiklikleri izlemek için önemli bir araç olabileceği vurgulanmaktadır.
[Kaynaklar 1- Jelušić V, Maduna I, Biuk D, et al. Retinal microvascular and orbital structural alterations in thyroid eye disease. J Clin Med. 2026;15:323; https://doi.org/10.3390/jcm15010323 2- Alkhadrawi AM, Lin LY, Langarica SA, et al. Deep-learning based automated segmentation and quantitative volumetric analysis of orbital muscle and fat for diagnosis of thyroid eye disease. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2024;65:6. 3- https://europe.ophthalmologytimes.com/view/orbital-and-retinal-microvascular-changes-in-thyroid-eye-disease 4- Kahaly GJ. Management of graves thyroidal and extrathyroidal disease: an update. J Clin Endocrinol Metab. 2020;105:3704–20.]
Not: Katkılarından dolayı Dr. Mehmet ÇITIRIK’a teşekkür ederiz.
Web sitesindeki bu bilgiyi, sunu ve yayınlarınızda aşağıdaki şekilde kaynak göstererek kullanabilirsiniz.
(Çıtırık M, Teke MY. Tiroid Göz Hastalığında Orbital ve Retinal Mikrovasküler Değişiklikler. http://www.retinaclub.com/ Son Güncellenme Tarihi 01/07/2026).
