Coğrafik Atrofide Yeni Umut: İntravitreal Tedavilerden Subkutan ve Gen Tedavilerine-1
Okuma:27
Coğrafik atrofi, yaşa bağlı makula dejenerasyonunun en zorlayıcı formlarından biri olmaya devam ediyor. Yaşlanan nüfusla birlikte retina kliniklerinde daha sık karşımıza çıkan bu tablo, merkezi görmeyi tehdit eden, progresif ve geri dönüşsüz retinal pigment epiteli-fotoreseptör kaybı ile karakterizedir.
Uzun yıllar boyunca coğrafik atrofi için aktif farmakolojik tedavi seçeneği bulunmazken, son dönemde kompleman yolunu hedefleyen tedaviler bu alanda önemli bir dönüm noktası oluşturdu. Günümüzde ABD’de coğrafik atrofi için FDA onaylı iki intravitreal tedavi bulunmaktadır: pegcetacoplan ve avacincaptad pegol. Pegcetacoplan, FDA değerlendirmesinde GA sekonder AMD tedavisinde intravitreal uygulanan bir kompleman C3 inhibitörü olarak tanımlanmış ve 25–60 günde bir uygulanacak şekilde onaylanmıştır; avacincaptad pegol ise 4 Ağustos 2023’te GA sekonder AMD endikasyonuyla FDA onayı almıştır.
Mevcut Tedaviler Önemli Bir Başlangıç, Ancak İhtiyaç Devam Ediyor
Mevcut kompleman inhibitörleri, coğrafik atrofi lezyon büyümesini yavaşlatma açısından önemli bir klinik kazanım sağlamaktadır. Ancak bu tedaviler hastalığı tamamen durdurmamakta, görmeyi geri getirmemekte ve tekrarlayan intravitreal enjeksiyon gerektirmektedir.
FDA’nın pegcetacoplan değerlendirmesinde, OAKS ve DERBY çalışmalarının 24 aylık verilerinde GA lezyon büyümesinde sham grubuna kıyasla yavaşlama bildirilmiştir. Aynı değerlendirmede neovasküler AMD gelişme riskinin tedavi alan gruplarda daha yüksek olduğu da vurgulanmıştır. Bu nedenle hasta seçimi, bilgilendirme, takip sıklığı ve nAMD açısından dikkatli izlem klinik pratiğin önemli parçaları olmaya devam etmektedir.
Bu noktada güncel araştırmaların temel hedefi üç başlıkta özetlenebilir: daha etkili kompleman baskılanması, daha düşük tedavi yükü ve daha uzun süreli etki.
Subkutan Yaklaşım: Klinik Ziyaret Yükünü Azaltabilir mi?
En dikkat çekici başlıklardan biri, coğrafik atrofi tedavisinde subkutan uygulama fikridir. Bugünkü intravitreal tedaviler hasta ve klinik açısından düzenli enjeksiyon yükü oluşturmaktadır. Subkutan uygulama, teorik olarak daha kolay uygulanabilir, daha geniş hasta erişimi sağlayabilir ve takip modellerini değiştirebilir.
Regeneron’un coğrafik atrofi alanında yürüttüğü çalışma, subkutan uygulanan cemdisiran tek başına veya pozelimab ile kombinasyon halinde değerlendirilmektedir. Çalışmanın amacı, bu tedavilerin plaseboya kıyasla GA progresyon hızını etkileyip etkilemediğini araştırmaktır; bu yaklaşım henüz araştırma aşamasındadır.
Bu strateji klinik açıdan önemlidir çünkü tedavi etkinliği kadar tedavi sürdürülebilirliği de GA yönetiminde belirleyici hale gelmektedir. Yaşlı hasta popülasyonunda sık enjeksiyon randevuları; ulaşım, eşlik eden sistemik hastalıklar, refakat ihtiyacı ve klinik yoğunluk nedeniyle ciddi bir bariyer oluşturabilmektedir.
[Kaynaklar 1- Ophthalmology Management. OM Author Insights: New Hope for GA Patients (https://ophthalmologymanagement.com/issues/2025/julyaugust/om-author-insights-video/) 2- Zafar S, Garg S. Rapid Developments in Geographic Atrophy. Ophthalmology Management, July/August 2025. 3- U.S. FDA. Syfovre / pegcetacoplan injection NDA approval letter. 4- U.S. FDA. Izervay / avacincaptad pegol summary review. 5- Regeneron Clinical Trials. Subcutaneously administered pozelimab with cemdisiran or cemdisiran alone in geographic atrophy.]
Not: Katkılarından dolayı Dr. Mehmet ÇITIRIK’a teşekkür ederiz.
Web sitesindeki bu bilgiyi, sunu ve yayınlarınızda aşağıdaki şekilde kaynak göstererek kullanabilirsiniz.
(Çıtırık M, Teke MY. Coğrafik Atrofide Yeni Umut: İntravitreal Tedavilerden Subkutan ve Gen Tedavilerine-1. http://www.retinaclub.com/ Son Güncellenme Tarihi 01/08/2026).
