Artırılmış Gerçeklik ve Sanal Gerçeklik ile Retina Cerrahisinin Geleceği-1


Okuma:9

Artırılmış Gerçeklik ve Sanal Gerçeklik ile Retina Cerrahisinin Geleceği-1

2035 yılına kadar oftalmolojinin, tüm tıp branşları arasında en ciddi ikinci uzman hekim açığıyla karşı karşıya kalacağı öngörülmektedir. Bu nedenle eğitim süreçlerinin hızlandırılması, daha erişilebilir hale getirilmesi ve küresel ölçekte yaygınlaştırılması artık büyük önem taşımaktadır. Tam da bu noktada:

• Artırılmış gerçeklik (Augmented Reality – AR)

• Sanal gerçeklik (Virtual Reality – VR)

• 3D dijital görüntüleme sistemleri

• Metaverse tabanlı eğitim

• Yapay zekâ destekli cerrahi simülasyonlar

oftalmoloji pratiğinde büyük bir dönüşüm başlatmaktadır.

Bugün artık retina cerrahisi eğitimi yalnızca ameliyathanede değil; sanal laboratuvarlarda, VR headset’lerde ve interaktif dijital platformlarda da gerçekleştirilmektedir.

 

AR ve VR Arasındaki Temel Fark Nedir?

Sanal Gerçeklik (VR)

VR, kullanıcıyı tamamen dijital bir dünyanın içine taşır.

Kullanıcı:

• sanal ameliyathaneye girebilir,

• retina cerrahisini 3 boyutlu izleyebilir,

• dijital eğitim modüllerinde çalışabilir,

• gerçek zamanlı etkileşim kurabilir.

Amaç:
Tam immersif (tam kapsayıcı) bir deneyim oluşturmaktır.

 

Artırılmış Gerçeklik (AR)

AR ise gerçek dünyanın üzerine dijital katmanlar ekler.

Cerrah:

• gerçek ameliyat sahasını görmeye devam eder,

• aynı anda dijital rehberlik alabilir,

• overlay görüntüler kullanabilir,

• anatomik işaretleyicileri izleyebilir.

Amaç:
Gerçek cerrahi ortamı dijital bilgilerle güçlendirmektir.

 

Retina Cerrahisi Eğitimi Neden Zor?

Vitreoretinal cerrahi:

• mikron düzeyinde hassasiyet,

• ileri derinlik algısı,

• yüksek el-göz koordinasyonu,

• uzun öğrenme süreci

gerektiren oftalmolojinin en kompleks alanlarından biridir.

Geleneksel eğitimde:

• sınırlı 2D görüntü,

• düşük derinlik hissi,

• eğitmenin perspektifini tam aktaramama,

• gerçek hasta üzerinde öğrenme zorunluluğu

önemli sorunlar oluşturmaktadır.

AR/VR teknolojileri bu engelleri büyük ölçüde azaltma potansiyeline sahiptir.

 

AR/VR Teknolojilerinin Retina Eğitimine Sağladığı Avantajlar

Başlıca Kazanımlar

• Risksiz eğitim ortamı

•  Sınırsız tekrar imkânı

•  Cerrahi becerilerin objektif ölçümü

•  Daha hızlı öğrenme eğrisi

•  Gerçek zamanlı mentorluk

•  Dünyanın her yerinden erişim

•  Daha standart eğitim modeli

•  Komplikasyon senaryolarının simülasyonu

•  Cerrahın birebir görüş açısının paylaşılması

 

Cerrahi Simülasyonlarda VR Devrimi

VR tabanlı cerrahi simülatörleri, oftalmoloji eğitiminde en hızlı gelişen alanlardan biridir.

1-Eyesi Surgical Simulator

Eyesi Surgical Simulator, vitreoretinal cerrahi eğitiminde en yaygın kullanılan platformlardan biridir.

Sağladığı Eğitim Modülleri

• Vitrektomi

• Membran soyma

• Endolaser uygulamaları

• İntravitreal manipülasyonlar

• Retina dekolmanı senaryoları

Avantajları

• Gerçek hasta riski olmadan eğitim

• Objektif performans analizi

• Hata takibi

• El hareketi değerlendirmesi

• Öğrenme sürecinin ölçülebilmesi

Çalışmalar, VR simülasyon eğitiminin cerrahi hata oranlarını azalttığını ve operasyon güvenliğini artırdığını göstermektedir.

 

“Warm-Up Surgery” Konsepti

Bazı merkezlerde cerrahlar gerçek ameliyat öncesinde kısa VR simülasyonları yapmaktadır.

Bu yaklaşım:

• refleksleri aktive edebilir,

• el koordinasyonunu artırabilir,

• stres düzeyini azaltabilir,

• operasyon performansını iyileştirebilir.

Özellikle kompleks retina cerrahilerinde bu yaklaşım giderek daha fazla ilgi görmektedir.

 

 

[Kaynaklar 1. Broytman D, Rosenberg E. Expanding Opportunities in Ophthalmic Surgical Training. Ophthalmology Management. 2025; 29 (February): 10-12 2. Erdag M, Citirik M, Dal A. Augmented and virtual reality in retinal care: A systematic review of their role in training, surgery, and treatment. Surv Ophthalmol. 2025 Nov-Dec;70(6):1197-1204. doi: 10.1016/j.survophthal.2025.05.001. 3. Rosenberg E. Expanding opportunities in ophthalmic surgical training: How augmented reality and virtual reality training can mitigate a projected shortage of ophthalmic surgeons. Retinal Physician. 2025. 4. MetaMed Media. Three-dimensional virtual reality educational content for ophthalmic surgical training and RetinaVerse meetings. Digital Ophthalmic Society Educational Platform. 2025. 5. Beyeonics Vision Ltd. Beyeonics One ophthalmic exoscope with augmented reality surgical headset for ophthalmic surgical visualization. Product/technical report. 2025. 6. Alcon. NGENUITY 3D Visualization System and Fidelis Virtual Reality Ophthalmic Surgical Simulator for ophthalmic microsurgical training. Product/technical report. 2025.]

 

Not: Katkılarından dolayı Dr. Mehmet ÇITIRIK’a teşekkür ederiz.

 

Web sitesindeki bu bilgiyi, sunu ve yayınlarınızda aşağıdaki şekilde kaynak göstererek kullanabilirsiniz.

 

(Çıtırık M, Teke MY. Artırılmış Gerçeklik ve Sanal Gerçeklik ile Retina Cerrahisinin Geleceği-1. http://www.retinaclub.com/ Son Güncellenme Tarihi 01/10/2026).